Przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz nie mająca osobowości prawnej spółka prawa handlowego, która zawodowo, we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą. Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Ustawodawca przesądził tym razem jednoznacznie, że od 1 stycznia 2001 r., tj. od daty wejścia w życie Prawa działalności gospodarczej, przedsiębiorcą nie będzie spółka cywilna, lecz wspólnik takiej spółki. Przy okazji zmianie uległa także sytuacja prawna państwowych oraz samorządowych zakładów i jednostek budżetowych, dotąd uprawnionych do udziału w obrocie gospodarczym. Jako jednostki organizacyjne, nie mające osobowości prawnej ale nie będące jednocześnie spółkami handlowymi, jednostki i zakłady budżetowe nie będą też przedsiębiorcami.
Przepisów PDG nie stosuje się do:
działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt,
ogrodnictwa,
warzywnictwa,
leśnictwa i rybactwa śródlądowego,
wynajmowania przez rolników pokoi i miejsc na ustawienie namiotów, sprzedaży posiłków domowych i świadczenia w gospodarstwach rolnych innych usług związanych z pobytem turystów.
Organ administracji rządowej lub organ jednostki samorządu terytorialnego upoważniony do udzielania (wydawania), odmowy udzielenia, zmiany i cofania koncesji lub zezwolenia jest – odpowiednio – organem koncesyjnym lub zezwalającym.
Na nowo zdefiniowano, dla potrzeb tej ustawy, osobę zagraniczną; pojęcie to oznacza obecnie:
osobę fizyczną mającą stałe miejsce zamieszkania za granicą,
osobę prawną z siedziba za granicą,
nie mającą osobowości prawnej spółkę osób wymienionych wyżej, z siedzibą za granicą.
Przedsiębiorcą zagranicznym jest osoba zagraniczna wykonująca działalność gospodarczą za granicą. Oddział natomiast oznacza wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej wykonywaną przez przedsiębiorcę poza głównym miejscem wykonywania działalności (zakładem głównym). Ugruntowała się zasada, iż podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa.
Przedsiębiorca podlega szeregowi obowiązków, które wynikają z różnych aktów prawnych. Obowiązki te możemy podzielić na kilka kategorii. Najważniejszymi są obowiązki wobec pracowników, jeżeli oczywiście przedsiębiorca ma statut pracodawcy:
obowiązek zatrudniania pracownika – wynika on z mocy umowy o pracy lub innej podstawy nawiązania stosunku pracy;
obowiązek wypłacania wynagrodzenia – istotną cechą stosunku pracy jest jego odpłatność. Postanowienia umowy przewidujące jej nieodpłatny charakter są nieważne. Zamiast nich stosuje się przepisy o płacach minimalnych. Wynagrodzenie powinno być wypłacane terminowo i prawidłowo;
obowiązek poszanowania godności i innych dóbr osobistych pracownika – godności przyrodzonej i niezbywalnej wartości człowieka bez względu na indywidualne poczucie własnej godności. Naruszenie tego obowiązku może być przyczyną rozwiązania przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia;
obowiązek równego traktowania pracowników – niedopuszczalna jest jakakolwiek dyskryminacja bezpośrednia lub pośrednia w zatrudnieniu. Jej przyczynami może być m.in. płeć, wiek, niepełnosprawność, narodowość. Obowiązek ten łączy się również ze stosowaniem obiektywnych i sprawiedliwych kryteriów oceny pracowników oraz wyników ich pracy;
obowiązek zapewnienia pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, a także prowadzenie szkoleń z tego zakresu (zobacz też krok szósty);
obowiązek zaspokajania bytowych, socjalnych i kulturalnych potrzeb pracowników – ten obowiązek ma charakter ograniczony, gdyż pracodawca obowiązany jest stosować go odpowiednio do swoich możliwości;
obowiązek ułatwiania pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych;
obowiązek zaznajamiania pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków, sposobem wykonywania pracy na wyznaczonych stanowiskach oraz ich podstawowymi uprawnieniami;
obowiązek prowadzenia dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akt osobowych pracowników;
obowiązek dotyczący odprowadzania składek do ZUS-u (zobacz także krok piąty);
obowiązek wydania świadectwa pracy w związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy – wydanie świadectwa pracy nie może być uzależnione od uprzedniego rozliczenia się pracownika z pracodawcą.
Oprócz obowiązków związanych z zatrudnianiem pracowników przedsiębiorca podlega także innym:
obowiązek prowadzenia działalności gospodarczej na zasadach uczciwej konkurencji i poszanowania dobrych obyczajów oraz słusznych interesów konsumentów;
obowiązek spełnienia określonych przepisami prawa warunków wykonywania działalności gospodarczej, w szczególności dotyczących ochrony przed zagrożeniem życia, zdrowia ludzkiego i moralności publicznej, a także ochrony środowiska;
obowiązek posiadania odpowiednich uprawnień zawodowych lub zapewnienie wykonania działalności bezpośrednio przez osobę posiadającą takie uprawnienia;
obowiązek właściwego oznaczenia zakładu głównego, oddziału lub innych stałych miejsc wykonywania działalności – zewnętrzne oznaczenie powinno zawierać oznaczenie przedsiębiorcy oraz zwięzłe określenie przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej;
obowiązek podania w ofercie przez przedsiębiorców oferujących towary lub usługi w sprzedaży bezpośredniej lub wysyłkowej – oznaczenia przedsiębiorcy, numeru, pod którym przedsiębiorca wpisany jest do rejestru przedsiębiorców, siedziby i adresu przedsiębiorcy;
obowiązek zamieszczania na towarach lub na ich opakowaniach wprowadzanych do obrotu informacji w języku polskim dotyczących np. nazwy towarów, składu, przeznaczenia;
obowiązek zawiadomienia urzędu skarbowego, właściwego ze względu na podatek dochodowy, o posiadaniu rachunku bankowego związanego z wykonywaną działalnością gospodarczą – w razie posiadania więcej niż jednego rachunku należy wskazać jeden z nich jako rachunek podstawowy;
obowiązek zawiadomienia właściwego urzędu skarbowego oraz banku (w którym otwarty jest podstawowy rachunek bankowy związany z wykonywaną działalnością gospodarczą) o posiadaniu rachunków bankowych w innych bankach.
Na przedsiębiorcy ciąży również obowiązek zachowania wymogów prawnych. Przyjmują one postać ograniczeń formalnych w podejmowaniu działalności gospodarczej lub posiadają charakter ograniczeń policyjno-administracyjnych dotyczących wykonywania działalności gospodarczej. Odnoszą się one do wszystkich przedsiębiorców, bez względu na rodzaj prowadzonej przez nich działalności. Regulacja przyjęta w ustawie pr.dz.g. – w porównaniu z ustawą o dz.g. – jest bardziej uproszczona, a jednocześnie bardziej precyzyjna. Podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa. Warunki te w zasadzie można sprowadzić do obowiązków obciążających przedsiębiorców, których przestrzeganie prowadzi do uznania wykonywanej przez nich działalności za zgodną z przepisami prawa. Do podstawowych obowiązków przedsiębiorcy należą w świetle ustawy pr.dz.g.:
obowiązek wpisu do rejestru przedsiębiorców przed podjęciem działalności gospodarczej – zgłoszenie do rejestrów specjalnych (REGON i NIP);
założenie rachunku bankowego i przeprowadzanie za jego pośrednictwem rozliczeń pieniężnych;
spełnienie określonych prawem warunków wykonywania działalności gospodarczej, w szczególności dotyczących ochrony przed zagrożeniem życia, zdrowia ludzkiego i moralności publicznej, a także ochrony środowiska;
spełnienie wymogów związanych z zapewnieniem przy wykonywaniu określonego rodzaju działalności gospodarczej odpowiednich kwalifikacji zawodowych;
oznaczenie zakładu głównego, oddziału i innego stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej oraz oznakowanie towarów wprowadzanych do obrotu.
————————————————————————
ogłoszenia darmowe ogłoszenia za darmo ogłoszenia nieruchomości
